In de haarverzorging worden tegenwoordig verschillende galenische vormen aangeboden en gebruikt, zowel in het kapsalon als thuis. Ze hebben stuk voor stuk hun eigen specifieke kenmerken. Hoe vind je de weg tussen shampoos die ook wel waterige oplossingen worden genoemd, maskers, oliën, serums, gels en sprays? En vooral, waarom zou je een bepaalde galenische vorm verkiezen boven een andere? Een korte verklarende woordenlijst kan misschien meer duidelijkheid scheppen, ook al blijft het vooral een kwestie van formulering…
Tekst Barbara Simon
‘Galenisch’ verwijst naar de verschillende fysieke vormen waarin medicijnen en, in deze context, haarproducten worden aangeboden. In de haarverzorgingssector beïnvloedt de galenische vorm de toepassing, de penetratie en het effect van de actieve ingrediënten op haar en hoofdhuid. De keuze van de juiste galenische vorm is dan ook essentieel om op de specifieke behoeften van het haar te kunnen inspelen. Elke formulering is anders en kan de hechting van het product verbeteren en daarmee ook zijn effectiviteit, veiligheid en zelfs de mate waarin het wordt verdragen en zijn zintuiglijke eigenschappen.
Wat verstaan we onder galenica?
Deze ietwat moeilijke, overduidelijk medische term verwijst naar een beproefde wetenschappelijke discipline. Van oudsher werd de term gebruikt in de farmacie bij de vervaardiging van geneesmiddelen. Later dook hij ook op in de cosmetica en haarverzorging. Het woord ‘galenisch’ komt van het Latijnse woord ‘galenus’, meer bepaald van de Griekse arts Claudius Galenus (2e eeuw na Christus) die mee aan de wieg stond van de Europese geneeskunde. Een galenische vorm verwijst naar de toestand waarin de actieve bestanddelen en hulpstoffen (inactieve stoffen) zich bevinden. Elke galenische vorm van een haarverzorgingsproduct heeft een of meer specifieke werkingen waarmee je een bepaald probleem kan oplossen.
Ecologische overwegingen
Naast eisen op het gebied van prestaties en onschadelijkheid, richt de galenica voor haarproducten zich steeds meer op ecologisch duurzame, biologische oplossingen met natuurlijke milieuvriendelijke ingrediënten. Denk bijvoorbeeld aan watervrije formules zoals shampoos.
Verschillende galenische vormen: praktische voorbeelden (de lijst is niet volledig)
Het is zeker niet onze bedoeling om ‘leerling-scheikundigen’ van jullie te maken. In plaats van alle bestaande galenische vormen op te sommen, beperken we ons daarom tot enkele praktische voorbeelden die jullie allicht kennen uit de praktijk.
1. Shampoos
Vloeibare shampoos: de meest voorkomende vorm, meestal op basis van oppervlakteactieve stoffen.
Droogshampoos: in poedervorm, voor een reiniging zonder water. Ook erg handig om vet haar meer volume te geven.
Vaste shampoos: compact en milieuvriendelijk. Ze bevatten reinigende en voedende bestanddelen. Cosmetica in watervrije vorm.
2. Maskers
Over het algemeen emulsies die het haar intens hydrateren en voeden. Ze worden omschreven als “intensieve behandelingen” en zijn bedoeld om het haar in de diepte te revitaliseren, beschadigingen te herstellen en de textuur te verbeteren.
3. Oliën
Plantaardige oliën: voeden, verrijken en beschermen het haar.
Droge oliën: hun luchtige textuur wordt snel opgenomen.
Haaroliën voeden het haar diepgaand en beschermen het, met hydratatie, glans en soepelheid als resultaat. Ze worden ook gebruikt als finishing touch om kroeshaar, krullen enz. te bedwingen.
4. Serums
Bevatten over het algemeen een hogere concentratie actieve bestanddelen maar hebben een lichte textuur, waardoor ze het haar niet verzwaren. Ze worden ingezet tegen specifieke problemen zoals haaruitval of gespleten punten.
5. Gels
De bekendste. Ze worden gebruikt om het haar/kapsel in model te brengen en glans te geven.
6. Sprays
Gemakkelijk aan te brengen en verkrijgbaar als emulsie, suspensie, aerosol, fixeermiddel of schuim. Ze worden ook dispersies genoemd en omvatten alle producten waarbij een stof in kleine deeltjes wordt verdeeld binnenin een andere stof. Die twee stoffen versmelten niet met elkaar maar behouden elk hun eigen structuur. De ingrediënten van een dispersie kunnen vast, vloeibaar of gasvormig zijn.
7. Haarbalsems
Producten met een rijke formule op basis van crème en een mengsel van vetten die het haar voeden en hydrateren. Ideaal voor droog en beschadigd haar. Ze dringen diep door en maken het haar zacht en glanzend.
8. Stylingcrèmes
We noemen deze producten multifunctioneel omdat ze het haar stylen en tegelijkertijd licht hydrateren. Ze zijn perfect om krullen vorm te geven en het kapsel in model te houden.
Tot slot gaan we niet in op de galenica van kleurcrèmes of -mousses, stylingpoeders, haarverf, haarmascara of tijdelijke styling- of fixeerproducten. Ook die producten hebben een specifieke formulering om gekleurd of ongekleurd haar optimaal voor te bereiden, glad te maken, te modelleren en te fixeren.
